Người giỏi chuyên môn học cách dạy thế nào? là câu hỏi mà hầu như ai quan tâm đến nghề đứng lớp cũng sẽ gặp từ rất sớm. Bài viết này của Trung Tâm Dạy Học trả lời cặn kẽ, kèm những chi tiết thực tế giúp bạn tiết kiệm thời gian và tránh các sai lầm phổ biến.
Những thông tin dưới đây đúc kết từ trải nghiệm của người đã làm thật, vì vậy bạn hoàn toàn có thể áp dụng ngay. Mở đầu buổi học bằng một câu hỏi gây tò mò hoặc một tình huống thật đáng giá hơn mười phút nhắc lại bài cũ, vì sự chú ý của người học quyết định mọi thứ diễn ra sau đó.
Cốt lõi của nghề đứng lớp
Những người có kinh nghiệm đều nhất quán chỉ về điểm sau. Cộng đồng nghề của người dạy là nơi trao đổi giáo án, chia sẻ tình huống khó và giữ lửa, vì dạy học là nghề cô đơn hơn vẻ ngoài đông đúc của nó.
Người dạy giỏi khác người giỏi chuyên môn ở khả năng đặt mình vào chỗ chưa hiểu của học trò, và kỹ năng ấy rèn được qua việc quan sát ánh mắt lớp học thay vì nhìn giáo án.
Kỹ thuật đứng lớp hiệu quả
Các ý cốt lõi, xếp theo mức độ ưu tiên, như sau. Nghề dạy tự do đang mở ra con đường thu nhập nghiêm túc cho người có chuyên môn, nhưng đòi hỏi thêm kỹ năng tự đóng gói khóa học và xây dựng uy tín cá nhân.
Phản hồi bài làm hiệu quả theo công thức khen cụ thể một điểm, chỉ ra một điểm cần sửa kèm cách sửa, thay vì gạch đỏ toàn trang khiến người học buông xuôi.
Thiết kế bài giảng
Một chút bối cảnh ở đây giúp tránh rất nhiều nhầm lẫn về sau.
- Người mới đứng lớp nên xin dự giờ người dạy giỏi ít nhất mười buổi trước khi tự đứng, vì nghề này học qua quan sát nhanh hơn qua sách sư phạm.
- Định giá buổi dạy của người dạy tự do nên tính đủ giờ soạn bài và chấm bài, thường gấp đôi giờ đứng lớp, thay vì chỉ đếm giờ có mặt.
- Đo lường sự tiến bộ của học trò bằng sản phẩm đầu ra cụ thể là cách người dạy chứng minh giá trị với phụ huynh và cũng là la bàn tự điều chỉnh phương pháp.
- Kỹ thuật kiểm tra nhanh sự hiểu bài bằng câu hỏi mở cho cả lớp giúp người dạy phát hiện lỗ hổng ngay tại chỗ, thay vì đợi đến bài kiểm tra mới biết đã mất học trò từ tuần trước.
Xử lý tình huống lớp học
Đây là phần của bức tranh mà nhiều người bỏ sót. Định giá buổi dạy của người dạy tự do nên tính đủ giờ soạn bài và chấm bài, thường gấp đôi giờ đứng lớp, thay vì chỉ đếm giờ có mặt.
Đo lường sự tiến bộ của học trò bằng sản phẩm đầu ra cụ thể là cách người dạy chứng minh giá trị với phụ huynh và cũng là la bàn tự điều chỉnh phương pháp.
Phát triển nghề dạy
Vài phút đọc kỹ phần này sẽ được đền đáp xứng đáng. Người dạy giỏi khác người giỏi chuyên môn ở khả năng đặt mình vào chỗ chưa hiểu của học trò, và kỹ năng ấy rèn được qua việc quan sát ánh mắt lớp học thay vì nhìn giáo án.
Kỹ thuật kiểm tra nhanh sự hiểu bài bằng câu hỏi mở cho cả lớp giúp người dạy phát hiện lỗ hổng ngay tại chỗ, thay vì đợi đến bài kiểm tra mới biết đã mất học trò từ tuần trước.
Câu hỏi thường gặp
Lớp ồn không tập trung thì xử lý sao?
Đổi nhịp thay vì đổi giọng: chuyển sang hoạt động cặp đôi, đặt câu hỏi thách thức hoặc cho đứng dậy vận động một phút; kỷ luật bằng thiết kế bền hơn kỷ luật bằng quát.
Dạy online cần thay đổi gì so với offline?
Rút ngắn phần giảng, tăng tần suất tương tác mỗi năm phút và chuyển bớt nội dung sang tài liệu tự học; bê nguyên lớp offline lên màn hình là công thức mất học viên.
Định giá buổi dạy tự do thế nào?
Tính đủ giờ soạn và chấm bài, thường gấp đôi giờ đứng lớp, rồi nhân đơn giá theo mặt bằng chuyên môn của bạn; định giá thấp để cạnh tranh sẽ kẹt ở phân khúc đó rất lâu.
Làm sao chứng minh chất lượng dạy với phụ huynh?
Bằng sản phẩm đầu ra cụ thể của học trò theo mốc thời gian: bài viết, điểm thành phần, kỹ năng làm được; gửi đều đặn thay vì đợi được hỏi.
Bài viết liên quan
Trung Tâm Dạy Học tổng hợp các cẩm nang thực chiến về nghề đứng lớp. Đọc thêm tại chuyên mục Nghề đứng lớp, hoặc liên hệ qua thông tin ở chân trang.